Acute nierinsufficiëntie

Acuut / Calculator

* Aanvullend ter illustratie en voor educatieve doeleinden. Mogelijk niet volledig of up-to-date. Gebruik altijd de officiële richtlijnen.

Acute dialyseindicaties:
Therapieresistente overvulling (longoedeem, hypoxie, orthopneu, hartfalen)
Therapieresistentie hyperkaliëmie
Uremisch syndroom (pericarditis; encefalopathie: asterixis (flapping tremor), bewustzijns-/aandachtstoornis; misselijkheid, braken)
Acidose (pH < 7,2) waarbij i.v. natriumbicarbonaat niet haalbaar is (bv. ernstige overvulling)
Ernstige hyperfosfatemie

Paraproteine slaat neer in de tubuli ten tijde van verminderde perfusie. Dit kan spontaan, maar ook uitgelokt worden door bijvoorbeeld NSAIDs, contrast of dehydratie.

Tubulo-interstitiële nefritis
Meestal medicatie (>75%), soms systeemziekte (sarcoidose, SLE, Sjögren) of infectie.
Veel voorkomende medicamenteuze oorzaken: NSAID, antibiotica, PPI
Soms koorts, rash, eosinofielen >0.5 (25-30%). Sediment: soms leukocyturie en erytrocyturie. Proteinurie kan varieren van minimaal tot >1 g/dag. Vaak FeNa >1% (niet altijd).
Behandeling: stoppen met medicament, eventueel corticosteroiden na 3 weken indien geen verbetering (dan bij voorkeur eerst biopt)

Acute tubulusnecrose
Epitheliale necrose, occlusie van tubuli en tubulaire backleack als gevolg van hypotensie (bv sepsis/chirurgie/bloeding), met name bij hypoperfusie die ernstig is of van lange duur.
Urineproductie is verminderd of normaal.
Concentrerend vermogen is afgenomen door dysfunctie tubuli waardoor vrijwel geen terugresorptie van water en zout (sterk verhoogde FeNa). Hoe slechter de tubulusfunctie, hoe meer de urine op het ultrafiltraat lijkt.
Als de filtratie herstelt kan polyurie en hypovolemie ontstaan, zelfs bij een lage GFR door het ontbreken van terugresorptie.
Behandeling: optimaliseren hemodynamiek, nefrotoxinen vermijden. Diuretica vebeteren diurese, maar hebben geen effect op herstel.

Anamnese en lichamelijk onderzoek: hypovolemie (o.a. diarree), diurese, medicatie

Lichamelijk onderzoek: volumestatus, buikpijn, rectaal toucher, aanwijzingen vasculitis

Bloed: hemoglobine, MCV, leukocyten, leukocytendifferentiatie, trombocyten, natrium, kalium, bicarbonaat (veneus), chloride, kreatinine, ureum, calcium, fosfaat, urinezuur, albumine, glucose, CK, ASAT, LDH, CRP, eGFR middels CKD-EPI. Ter overweging: fragmentocyten, vrije ketens en M-proteïne.
Let op: MDRD geeft overschatting bij ondergewicht en onderschatting bij grote spiermassa, eGFR >60 mL/min of donkere huidskleur

Urinedipstick: pH, hematurie/hemoglobinurie (indien positief sediment en eventueel dysmorfe ery's), proteïnurie (indien positief kwantificeren middels eiwit/kreatinine ratio, nadien middels 24-uurs urine onderzoek), leukocyten, nitriet, soortelijk gewicht. Let op: een negatieve dipstick sluit microalbuminurie of lichte ketens in urine niet uit.

Urinesediment: cellen, cilinders, bacteriën.
2 erytrocyten per gezichtsveld = microscopische hematurie
Leukocytencilinders komen vanuit tubuli, past bij pyelonefritis of allergische interstitiële nefritis.
Erytrocytencilinder is een afgietsel van tubuli en duidt op doorbraak kapsel van Bowman, past bij actieve glomerulonefritis. Wordt overigens niet standaard beoordeeld door analist.
Dysmorfe erytrocyten >40% is redelijk specifiek voor glomerulaire ziekte

Urineportie (kwantitatief): natrium, chloride, kreatinine, ureum en eiwit. NB: normale diurese = ca. 1500 cc/24h, dus daarmee eventueel omrekenen

24-uurs urine: hoeveelheid, ureum, kreatinine, eiwit en natrium
- Schat altijd het verwachte kreatinine op basis van de lichaamsbouw van een patiënt
- 24-uurs natrium in mmol/L gedeeld door 17 = aantal gram zoutinname. Dus 6 gram = ca. 100 mmol.

Is er een link kapot of verouderd?
Suggesties voor extra informatie voor dit artikel?

Vul dit formulier in en je hebt bijgedragen aan het up-to-date houden van interne.nl